Tiểu đường thai kỳ nên ăn gì ?

Tác giả: Nguyễn Trang Đăng ngày: 25/11/2021 Lần cập nhập cuối: 25/11/2021

Đối với các mẹ mắc tiểu đường trong thai kỳ, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe của cả mẹ và bé. Vậy tiểu đường thai kỳ là gì? Nguyên nhân gây ra? Và tiểu đường thai kỳ nên ăn gì? Chúng tôi xin phép giải đáp các thắc mắc này của bạn đọc qua bài viết dưới đây.

tiểu đường thai kỳ nên ăn gì
Tiểu đường thai kỳ nên ăn gì ?

Tiểu đường thai kỳ là gì?

Tiểu đường thai kỳ là một chứng bệnh thường gặp ở phụ nữ mang thai.Có thể do thai phụ mắc bệnh tiểu đường trong quá trình mang thai hoặc trước thai kỳ nhưng đến khi mang thai bệnh mới diễn biến nặng và lúc này mới được phát hiện. 

Trong thời kỳ mang thai, cơ thể mẹ sẽ có nhiều biến đổi. Và trong đó cũng ảnh hưởng đến cơ chế sử dụng insulin – một loại hormone do tuyến tụy tiết ra. Loại hormone này có chức năng chuyển hóa đường glucose trong máu thành năng lượng đi nuôi cơ thể. Cơ thể phụ nữ khi mang thai thường tự động đề kháng với insulin ở mức độ nhẹ nhằm giữ nồng độ glucose trong máu cao hơn mức bình thường để có thể truyền cho thai nhi.

Tuy nhiên, có một số trường hợp, quá trình tiết insulin biến đổi quá mức, lượng insulin tiết ra quá ít khiến lượng đường trong máu tăng cao, và gây ra tiểu đường thai kỳ. Vì phải lựa chọn và cân nhắc xem loại thuốc và cách thức điều trị như thế nào để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé nên các chế độ dinh dưỡng cũng như điều trị tiểu đường thai kỳ gặp khá nhiều khó khăn. Thêm nữa, dinh dưỡng mà mẹ hấp thu cần lớn hơn bình thường để nuôi con, nên sẽ rất khó để thực hiện chế độ kiêng khem, nhất là khi phải hạn chế lượng đường và tinh bột.

Nguyên nhân gây ra tiểu đường thai kỳ?

Do rối loạn thói quen sinh hoạt

Phụ nữ khi mang thai có thể sẽ trở nên béo phì do chế độ ăn dinh dưỡng quá nhiều. Và có khả năng mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cao hơn. Vì vậy, những rối loạn trong thói quen sinh hoạt như lười vận động, ăn uống nhiều là yếu tố gây tăng lượng đường trong máu, dẫn đến bệnh tiểu đường thai kỳ.

Do béo phì trước khi mang thai

Béo phì trước và sau khi đang mang thai đều là nguyên nhân khiến các mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ. Những người phụ nữ đang mang thai có tỷ lệ mỡ trong cơ thể cao hơn do hấp thu nhiều chất dinh dưỡng và lượng đường trong quá trình mang thai.

Hơn nữa, khi bị béo phì sẽ khiến cho insulin và tuyến tụy hoạt động kém hiệu quả. Đó cũng là nguyên nhân khiến cho bệnh tiểu đường xuất hiện, vì thế người mẹ cần chú ý đến chế độ ăn uống lành mạnh trước và trong quá trình mang thai

Do tăng cân quá mức trong quá trình mang thai

Trong quá trình mang thai, việc cân nặng của mẹ bầu tăng từ 7-10 kg là một điều hết sức bình thường. Đó là cả sự tăng trưởng của thai nhi và lượng nước ối. Nhưng nếu người mẹ tăng vượt mức đó thì khả năng cao sẽ bị tiểu đường thai kỳ, nó giống như bệnh tiểu đường bình thường.

Do nhiều lần xét nghiệm đường nước tiểu

Xét nghiệm đường nước tiểu sẽ được thực hiện khi khám thai. Nhằm kiểm tra lượng đường glucose được hấp thu có hòa tan trong nước tiểu của mẹ bầu hay không.

Do bị huyết áp cao khi mang thai

Các mẹ bầu trong quá trình mang thai có thể sẽ bị mắc hội chứng tăng huyết áp. Và bệnh tiểu đường cũng là một trong những biến chứng của bệnh tăng huyết áp. Những người bị huyết áp cao có tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường cao hơn gấp 3 lần so với người bình thường. 

Do di truyền

Bệnh tiểu đường thai kỳ có thể xuất hiện do yếu tố di truyền. Với những người có yếu tố di truyền thì insulin hoạt động rất yếu. Ngay cả khi người đó có chế độ sinh hoạt lành mạnh cũng có thể bị tiểu đường.

Nên nếu trong gia đình mà có người bị bệnh tiểu đường thì việc người phụ nữ mang thai bị tiểu đường thai kỳ có thể do yếu tố di truyền. 

Do sự rối loạn các chức năng hormone khi sinh con muộn

Sinh con muộn cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường thai kỳ. Người phụ nữ ngoài 35 tuổi sinh con có tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cao hơn. 

Do đã từng sinh con nặng cân

Một đứa trẻ sau khi sinh thường có trọng lượng là 4000 gram. Lý do để khiến cho 1 đứa trẻ phát triển quá mức trong bụng mẹ đó là do hấp thu nhiều chất đường. Hay nói cách khác đó là do người mẹ đang ở trong tình trạng lượng đường trong máu tăng cao. Và những lần mang thai tiếp theo, tình trạng này vẫn có thể tiếp diễn, bởi người mẹ luôn cần phải truyền nguồn năng lượng cho thai nhi.

Tiểu đường thai kỳ nên ăn gì?

tiểu đường thai kỳ nên ăn gì
Tiểu đường thai kỳ nên ăn gì ?

Ăn những loại thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp (GI)

(i) Thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp (GI) rất giàu chất xơ, là yếu tố quan trọng của một chế độ ăn uống lành mạnh. 

(ii) Thực phẩm có chỉ số đường huyết GI thấp (< 56): các loại đậu (đậu đỏ, đậu hà lan, đậu lăng, đậu nành,…) hoặc một số loại trái cây tươi (táo, cam, lê, kiwi, nho,chuối, mận, đào,…), sữa và các chế phẩm từ sữa, yến mạch, bắp, mì nguyên hạt, khoai môn, gạo lứt,… là nhóm các loại thực phẩm ít làm tăng đường huyết.

(iii) Thực phẩm có GI trung bình (56 – 69): nước cam, khoai tây nấu chín,cháo gạo,… sẽ làm tăng đường huyết với tốc độ vừa phải.

(iv) Thực phẩm có GI cao (> 70): như khoai tây, khoai lang, xôi nếp, bánh mì,… có khả năng làm lượng đường huyết trong máu tăng nhanh.

Từ đó, chúng ta có thể thấy rằng, lựa chọn các loại thực phẩm có chỉ số GI thấp có thể giúp các mẹ bầu kiểm soát được lượng đường trong máu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là mẹ bầu không được ăn những loại thực phẩm có GI cao. Có thể trộn các loại thực phẩm có chỉ số GI cao với các loại thực phẩm có chỉ số GI thấp, như vậy có thể giúp làm giảm tốc độ glucose vào máu.

Ăn nhiều thực phẩm có chứa thành phần protein lành mạnh

Trả lời cho câu hỏi tiểu đường thai kỳ nên ăn gì đó là các mẹ bầu hãy ăn nhiều thực phẩm có chứa thành phần protein lành mạnh như: thịt đỏ (thịt nạc, thịt bò), thịt gia cầm, cá, đậu, các loại quả hạch (óc chó, hạnh nhân, hạt điều, mắc ca, lạc,…)

Ăn những thực phẩm có thành phần chất béo không bão hòa

Chất béo không bão hòa cũng là một phần của bất kỳ chế độ ăn uống lành mạnh khi bị tiểu đường thai kỳ. Một số thực phẩm có chất béo không bão hoà như: dầu lạc, dầu ô liu, hầu hết các loại hạt, hạt chia, trái bơ, các loại cá cá ngừ, cá hồi, cá mòi,…),…

Xem thêm bài viết: Tiểu đường giai đoạn cuối